چاپ سیلک

چاپ سیلک:

چاپ سیلک‌اسکرین یا «چاپ سیلک» روشی برای چاپ تصویر است. در این روش از پارچه با توری با سوراخ‌های بسیار ریز استفاده می‌شود. توری در قابی ثابت می‌شود. تصویر مورد نظر روی این توری نقش می‌شود. سپس بخش‌هایی از تصویر که نباید رنگ بخورد با ماده‌ای مسدود کنندهلاک حساس پوشیده می‌شود. این قاب توری را در این حالت شابلون یا کلیشه می‌نامند. سپس زیرکار را با فشار کاردک یا غلتک به سطح چاپ شونده منتقل می‌کنند. رنگ یا زیرکار فقط از بخش‌هایی که مسدود نشده یه کاغذ یا سطح چاپ شونده منتقل می‌شود و تصویر روی آن ظاهر می‌گردد.

با این روش می‌توان بر روی مواد مختلف چاپ‌های تک‌رنگ یا چندرنگ صورت داد. با سیلک‌اسکرین می‌توان روی انواع مواد مانند پارچه و چینی و سرامیک و فلز و غیره تصویر چاپ کرد. با چاپ سیلک می‌توان روی اجسام با شکلهای مدور و غیر مسطح نیز چاپ نمود که از این نظر در بین روشهای چاپی منحصربه‌فرد است. این نوع چاپ برای چاپ تبلیغی بر روی اشیای گوناگون مثل تقویم و سررسید و لیوان و کاغذ بکار می‌رود.

انواع مختلف چاپ سیلک:

  • چاپ معمولی
  • چاپ با لاک حساس برجسته آبی
  • چاپ ترام
  • چاپ پلاستی زول و… می باشد.

چاپ سیلک سابقه‌ای چند هزار ساله دارد و گفته می‌شود که در ژاپن اختراع شده‌است.

چاپ سیلک قابلیت های متعددی دارد از جمله: امکان چاپ بر روی نایلکس و نایلون، CD- DVD، دفتر تلفن، سر رسید، تقویم دیواری، چرم، مقوا، ورقی، آینه، شیشه، کفش، کیف، جعبه شیرینی، جعبه کفش، جعبه های مختلف از جنس کارتن، تابلوهای هنری، تابلوهای صنعتی، تابلوهای اطلاع رسانی، اشیاء تبلیغاتی مثل ساعت و خودکار، گونی، پارچه و البسه.

در عین حال نمی توان از معایب این روش چاپ غافل شد از جمله سرعت پایین و چاپ تک رنگ که موجب شده تا از امتیازات آن کاسته شود.

انواع دستگاه چاپ سیلک:

چاپ سیلک اسکرین روی مواد گوناگون نیازمند ماشین آلات و دستگاه های مخصوص همان مواد می باشد.

دستگاه های چاپ سیلک بصورت کلی به دو دسته تقسیم می شوند:

  • دستگاه چاپ سیلک گرد زن ( مدور ): در ماشینهای مدور جنس همزمان با حرکت شابلون می چرخد و اسکوییجی ثابت می باشد.
  •  دستگاه چاپ سیلک تخت زن ( مسطح ): در دستگاه های چاپ سیلک مسطح معمولا جنس و شابلون ثابت بوده و اسکوییجی حرکت می نماید.

تفاوت این ماشین آلات در نحوه حرکت و جایگذاری جنس می باشد.

دستگاه چاپ سیلک مسطح انواع مختلفی دارد که در ذیل با آن آشنا میشویم:

  • دستگاه چاپ سیلک اسکرین فلت بد
  • دستگاه چاپ سیلک تریکو یا پارچه
  • دستگاه چاپ سیلک رول به رول
  • دستگاه چاپ سیلک روتاری
  • دستگاه چاپ سیلک سیلندری

اگر یک سیکل چاپ سیلک  را در نظر بگیریم حرکتهای ماشین شامل چهار قسمت  اصلی است که به صورت رفت و برگشت می باشند :

  • بارگیری جنس به معنی قرار گرفتن جنس در محل اجرای چاپ (loading)
  • قرار گرفتن جنس و شابلون در موقعیت مناسب و تنظیم شده جهت اجرای چاپ و برگشت به موقعیت قبلی
  • اجرای چاپ و کوتینگ مرکب
  • انتقال جنس چاپ شده به خارج از ماشین(unloading)

بر این اساس ماشین آلات موجود به نسبت اینکه چه قسمتهایی از مراحل را اتوماتیک انجام می دهند به پنج مدل تقسیم می شوند:

1- دستگاه چاپ سیلک دستی

2- دستگاه چاپ سیلک 1/4اتوماتیک

3- دستگاه چاپ سیلک 1/2اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک

4- دستگاه چاپ سیلک 4/ 3 اتوماتیک

5- دستگاه چاپ سیلک فول اتوماتیک

دستگاه های سیلک دستی:

این گونه از دستگاه های چاپ سیلک همانطور که از نامشان مشخص است  هیچ حرکت اتوماتیکی ندارند و تمام مراحل چاپ و حرکتهای دستگاه با دست انجام می شود.

جزو ارزانترین ماشینها هستند و بدون نیاز به هر گونه انرژی مثل باد یا برق عمل چاپ را انجام می دهند.

جهت تیراژهای کم و نمونه گیری و یا ابعاد کوچک مناسب هستند ولی از لحاظ سرعت و دقت و راندمان کاری وسلامت  اپراتور با ماشین های اتوماتیک قابل قیاس نیستند.

دستگاه های چاپ سیلک دستی از لحاظ نوع اجرای چاپ به دو دسته کلی تقسیم می شوند:

  • دستگاه چاپ سیلک دستی صدفی ساده
  • دستگاه چاپ سیلک دستی صدفی با اهرم متحرک چاپ

دستگاه چاپ سیلک 1/4 اتوماتیک:

این مدل نسبت به سایر مدلها در بازار ایران زیاد شناخته شده نیست  و معمولا در مواقع خاصی مانند چاپ کارهایی با طول زیاد  کارایی مناسبی دارند. اتوماسیون این ماشین ها در بخش رفت و برگشت  شابلون  صورت گرفته که اکثرا توسط الکتروموتور و ندرتا با سیلندر پنیوماتیک (جک بادی ) انجام شده و سایر حرکتها توسط دست انجام می گیرد.مزیت این ماشین به دستی اهرم دار این است که شابلون بصورت زاویه ای حرکت نمی کند و رنگ بصورت مساوی در سطح  شابلون پخش می شود . ضمنا نیازی به بالانس کردن مکرر وزنه ها و بالا بردن شابلون پس از چاپ نیست و این کار با فرمان پدال انجام می شود.

 دستگاه چاپ سیلک 1/2 اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک:

از پر فروش ترین دستگاه های چاپ سیلک بازار ایران هستند و از لحاظ کارایی به نسبت قیمت پرداختی  از بهترین انتخاب های ممکن  می باشند.در این دستگاه ها گزاردن و برداشتن اجناس توسط اپراتور انجام شده و مابقی کارها توسط دستگاه انجام می شود و در انواع گوناگون تولید می شوندحسن این مدل دستگاه سادگی و سرعت تنظیمات اولیه می باشد .به خصوص  افرادی که قبلا بصورت دستی چاپ انجام داده اند به سادگی ظرف مدت چند ساعت نحوه تنظیمات ماشین را فرا می گیرند.همچنین رنج وسیعی از محصولات با اندازه و ضخامت مختلف را می توان با این دستگاه ها چاپ نمود.

دستگاه های نیمه اتوماتیک در مدلهای مختلفی تولید می شوند که در ادامه مطالب توضیح خواهیم داد :

  • دستگاه نیمه اتوماتیک صدفی
  • دستگاه نیمه اتوماتیک  تنه متحرک
  • دستگاه نیمه اتوماتیک با میز متحرک
  • دستگاه نیمه اتوماتیک با میز و تنه متحرک

دستگاه چاپ سیلک 4/ 3 اتوماتیک:

این نوع دستگاه های چاپ سیلک در قسمت میز خود دارای سیستم تخلیه اتوماتیک هستند.به محض تمام شدن چاپ،جنس چاپ شده از روی میز چاپ دستگاه خارج می شود و اپراتور .تنها وظیفه گزاردن و بارگیری جنس را دارد که باعث افزایش سرعت کارکرد دستگاه می شود.در مکانیزم تخلیه بسته به نوع و وزن جنس چاپی از انواع نوار نقاله و تسمه های تایمینگ .گریپرهای پنیوماتیک , ساکشن و … استفاده می شود.البته جهت استفاده این ماشین حتما باید قسمت خشک کن در مجاورت بخش تخلیه نصب شود تا به محض تخلیه جنس وارد خشک کن شود . معمولا سازندگان ماشین آلات خشک کن .مناسب را به همراه ماشین ارائه می دهند.

دستگاه چاپ سیلک فول اتوماتیک:

دستگاه های چاپ سیلک اسکرین فول اتوماتیک تمامی مراحل را از بارگذاری و گونیا کردن جنس تا چاپ و تخلیه کاملا اتوماتیک انجام می دهند.معمولا جنس های آماده چاپ بسته به نوع و شکل جنس بصورت دسته شده یا بصورت نامرتب در مخزن سورتینگ قرار می گیرند و پس از سورت شدن (مرتب سازی )وارد مراحل چاپ می شوند.

از محاسن این مدل سرعت بالای کار و کاهش تعداد اپراتور است.بسته به نوع جنس چاپی سرعت و راندمان این ماشین آلات بسیار بیشتر از ماشین آلات دستی و ساده است و در انواع تک رنگ یا خطوط چند رنگ  بصورت ساده یا سیلندری تولید می شوند.

در چاپخانه ها یا کارخانجات تولیدی پر تیراژ کاربرد فراوانی دارند و بعلت سرعت مناسب چاپ(به نسبت سایر ماشین آلات با تغذیه دستی ),مشکلات گرفتگی بافت شابلون در اثر خشک شدن مرکب و یا شره رنگ و پخش شدگی و سایه چاپ بسیار کمتر پیش خواهد آمد و می توان از بافت ریز تری از توری جهت کاهش مصرف مرکب و افزایش کیفیت چاپ استفاده نمود.

البته محدودیتهایی هم دارد که شامل زمان تنظیمات اولیه بیشتر و عدم توجیه اقتصادی جهت .تیراژهای پایین و قیمت بسیار بالاتر دستگاه  و پیچیدگی بیشتر اتوماسیون آن می باشد.

در مدلهای چند رنگ مابین هر ایستگاه چاپ یک ایستگاه خشک کن دارند که معمولا جهت این کار از لامپهای  یو وی استفاده می شود تا به سرعت چند ثانیه مرکب خشک شده و رنگ بعدی در ایستگاه بعدی چاپ شود.

در ابتدای ماشین جنس به ماشین تغذیه شده و توسط ماشین گونیا می شود.دقت ماشین در گونیا کردن جنس و حفظ این گونیایی تا انتهای کار است بگونه ای که جابجایی در .چند رنگ چند رنگ چاپ شده ایجاد نشود.در پایان خط نیز جنس وارد خشک کن نهایی شده و  دسته می شود.

 دستگاه چاپ سیلک تریکو (پارچه):

در صورتیکه قصد چاپ  تصویر چند رنگ روی جنسی مثل پارچه داشته باشیم با دستگاه چاپ سیلک معمولی قادر به این کار نخواهیم شد.تصور کنید یک روسری پارچه ای روی میز کار قرار داده ایم و رنگ اول چاپ شده است .حال برای اینکه  جنسهای بعدی را چاپ کنیم روسری را از میز برداشته ایم،هنگامیکه بخواهیم رنگ دوم را چاپ کنیم چگونه می توانیم روسری را دقیقا در موقعیتی تنظیم کنیم که چاپ دوم دقیقا در محل مناسب نسبت به چاپ اول  قرار گیرد؟

بنابراین دستگاه های چاپ پارچه بگونه ای طراحی می شوند که جنس یک بار تنظیم می شود و کل تعداد رنگهای مورد نظر به ترتیب روی آن چاپ می شود و  نهایتا از دستگاه تخلیه می شود.معمولا دستگاه های تریکو بصورتی طراحی می شوند که میزهای کار و شابلن ها حول یک محور میچرخند و به اصطلاح اختاپوسی گفته می شوند و در مدلهای گوناگونی تولید می شوند،دستی یک نفره ، دو نفره با یک ، دو یا چهار میز چاپ ، اتوماتیک چهار ، شش ، دوازده  رنگ …

از وجوه تمایز دستگاه های چاپ پارچه میز آنها می باشد که با جنس مخصوصی همراه با چسب پایه استفاده می شود .

دستگاه چاپ سیلک رول به رول:

همانطور که از نام این دستگاه مشخص می باشد جهت چاپ رول استفاده میشود و شامل یک رول بازکن ، به تعداد مورد نیاز یونیت چاپ و خشک کن و رول جمع کن در پایان خط می باشد.این مدل از دستگاه ها جهت چاپ رول پارچه ای ، طلق و برچسب ، پلی کربنات ، کاغذ و مقوا و غیره استفاده می شود و در مدلهای تک رنگ ، دو رنگ ، چهار رنگ و بیشتر تولید می شوند.سرعت کار این دستگاه ها نسبت به دستگاه های شیت زن بسیار بالاتر است  و برش محصول بعد از چاپ صورت می گیرد.محدودیت این دستگاه ها در انتخاب مرکب است که می بایست در کوتاه ترین زمان ممکن توسط خشک کن خشک شود که معمولا از مرکبهای یو وی یا مرکبهای هوا خشک مخصوص جهت این کار استفاده می کنند.در ساختار این ماشین آلات از سیستم الکترونیکی کنترل چاپ و مکانیزم تنظیم دقیق جنس چاپی استفاده می شود .

 دستگاه چاپ سیلک روتاری:

این دستگاه ها غالبا جهت چاپ پارچه یا کاغذ بصورت رول داخل خط تولید آن استفاده می شود. ساخت شابلن آنها نسبتا پیچیده می باشد چرا که بصورت استوانه تهیه می شود و نورد انتقال مرکب و خود مرکب داخل این استوانه قرار می گیرد . علت استفاده از واژه روتاری هم همان چرخش شابلن حول مرکز خود می باشد .نورد داخل شابلن ثابت بوده و شابلن و جنس چاپی حرکت می کنند . سرعت کار در اینگونه چاپ بسیار بالا می باشد و جهت کارهای پرتیراژ و تناژ بالا استفاده می شود.

دستگاه چاپ سیلک سیلندری:

جزو دستگاه های فول اتوماتیک هستند و در اکثر چاپخانه جهت یو وی موضعی استفاده می شوند.کارکرد آنها به این صورت است که جنس از واحد تغذیه بصورت شیت به واحد چاپ منتقل شده و روی سیلندری دوار قرار می گیرد . همزمان با چرخش سیلندر شابلن نیز حرکت میکند و چاپ صورت میگیرد و جنس از سیلندر چاپی تخلیه می شود .